IBAN en BIC: het verschil

Gepubliceerd 23 oktober 2026

Op oudere facturen en formulieren staan ze vaak naast elkaar: IBAN en BIC. Ze lijken op elkaar, maar ze zeggen iets anders. De IBAN wijst één rekening aan. De BIC wijst een bank aan. Hieronder lees je hoe een BIC is opgebouwd, hoe hij samenhangt met de Nederlandse IBAN, en wanneer je hem nog moet invullen.

Twee nummers, twee vragen

Met de IBAN alleen weet de bank van de betaler waar het geld heen moet. De BIC zegt alleen naar welke bank. Daarom is de IBAN het nummer dat er echt toe doet, en is de BIC een hulpmiddel dat steeds minder vaak nodig is.

Hoe een BIC is opgebouwd

Een BIC, vaak SWIFT-code genoemd, bestaat uit vier delen:

1. Bankcode: 4 tekens, meestal letters. Bij Nederlandse banken zijn dat dezelfde vier letters als in de IBAN: ABNA, INGB, RABO.
2. Landcode: 2 letters, zoals NL of BE.
3. Plaatscode: 2 tekens, letters of cijfers.
4. Vestigingscode: 3 tekens, optioneel. Laat je die weg, dan heeft de BIC 8 tekens en bedoel je het hoofdkantoor.

Een BIC heeft dus 8 of 11 tekens: 4 + 2 + 2, eventueel + 3. Een code van 9 of 10 tekens bestaat niet. Kom je die tegen, dan is er een teken weggevallen of te veel getypt.

De BIC zit al half in je IBAN

Neem het voorbeeld uit het officiële register:

De vier letters ABNA na de controlecijfers zijn de bankcode. Dat zijn ook de eerste vier tekens van de BIC van die bank. Daarna volgt in de BIC de landcode NL. Bij een Nederlandse IBAN kun je de bank dus al herkennen zonder BIC. Meer over de opbouw lees je in wat is een IBAN en op IBAN Nederland.

Dat geldt niet overal. In België bestaat de bankcode in de IBAN uit drie cijfers, zoals 539 in BE68 5390 0754 7034. De BIC van een Belgische bank bestaat uit letters. Daar kun je de BIC dus niet uit de IBAN aflezen. Welke landen een bankcode in de IBAN hebben, zie je in het overzicht van alle landen.

Wanneer moet je de BIC nog invullen?

Voor betalingen in euro binnen de EU hoef je geen BIC meer op te geven. Dat regelt artikel 5 van Verordening (EU) 260/2012, de SEPA-verordening:

• Voor binnenlandse betalingen in euro geldt dat sinds 1 februari 2014.
• Voor betalingen in euro tussen EU-landen sinds 1 februari 2016.

Je bank zoekt de juiste bank zelf op aan de hand van de IBAN. Vraagt een formulier binnen Nederland of de EU toch om een BIC voor een eurobetaling, dan is dat een overblijfsel van vroeger.

Buiten die situatie kan de BIC wel nodig zijn. Denk aan:

• Een betaling naar een land buiten de EU, bijvoorbeeld naar een bank die geen IBAN gebruikt.
• Een betaling in een andere valuta dan de euro.
• Formulieren van buitenlandse instanties of bedrijven die de BIC nog standaard vragen.

Weet je in zo’n geval niet welke BIC je moet gebruiken, vraag hem dan aan de ontvanger of aan je eigen bank. Gok niet op basis van een lijst op internet: een bank kan meerdere BIC’s hebben, bijvoorbeeld per vestiging.

Een fout in de IBAN of in de BIC

Een typefout in de IBAN wordt meestal meteen gevonden. De twee controlecijfers maken dat elke fout in één cijfer en elke verwisseling van twee buurcijfers opvalt. Je kunt dat zelf proberen in de IBAN checker. Een BIC heeft zo’n controle niet. Een fout in de BIC zie je pas als de bank de betaling niet kan afleveren.

Een geldige IBAN betekent nog niet dat het de goede rekening is. Iemand kan je ook een kloppende IBAN van een ander sturen. Hoe je jezelf daartegen beschermt, lees je in is IBAN delen veilig.

Kort gezegd: voor eurobetalingen binnen de EU is de IBAN genoeg. De BIC heb je alleen nog nodig voor betalingen buiten de EU of in andere valuta, en dan vraag je hem aan de ontvanger.